ภาคกลาง จังหวัดพิจิตร

ตราประจำจังหวัด

 

คำขวัญประจำจังหวัด

              ถิ่นประสูติพระเจ้าเสือ   แข่งเรือยาวประเพณี  พระเครื่องดีหลวงพ่อเงิน  เพลิดเพลินบึงสีไฟ  ศูนย์รวมใจหลวงพ่อเพชร  รสเด็ดส้มท่าข่อย
ข้าวเจ้าอร่อยลือเลื่อง  ตำนานเมืองชาละ

• ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกบัวหลวง (Nymphaea lotus)
• ต้นไม้ประจำจังหวัด: บุนนาค (Mesua ferrea)

ประวัติความเป็นมา

      พิจิตร เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนล่าง ภาคกลางตอนบน มีความหมายว่า "เมืองงาม" ตั้งอยู่ระหว่างจังหวัดนครสวรรค์กับจังหวัดพิษณุโลก มีแม่น้ำน่านและแม่น้ำยมไหลผ่าน ตัวเมืองอยู่ริมฝั่งแม่น้ำน่าน พิจิตรเป็นเมืองเก่าแก่ในสมัยสุโขทัย ปรากฏข้อความในศิลาจารึกหลักที่  ของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช และในศิลาจารึกหลักที่ 8 รัชกาลพระยาลิไท เรียกว่า "เมืองสระหลวง" ซึ่งมีสถานะเป็นหัวเมืองเอกของกรุงสุโขทัย ต่อมาในสมัยอยุธยา รัชสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เมืองโอฆบุรี" ซึ่งแปลว่า "เมืองในท้องน้ำ" ตามตำนานกล่าวว่า พระยาโคตรบองเป็นผู้สร้างเมืองพิจิตร แต่จะสร้างในสมัยใดไม่ปรากฏ นอกจากนี้ เมืองพิจิตรยังเป็นที่ประสูติของพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยาพระองค์หนึ่งคือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 (พระเจ้าเสือ)
       ในสมัยอยุธยา พิจิตรเป็นหัวเมืองชั้นตรี มีตำแหน่งเจ้าเมืองปรากฏตามพระไอยการตำแหน่งนาพลเรือนนาทหารหัวเมืองว่า ออกญาเทพาธิบดีศรีรณรงค์ฤๅไชยอภัยพิรียภาหะ ศักดินา 5,000 ไร่ ซึ่งถือว่าเป็นขุนนางบรรดาศักดิ์ระดับสูง ในสมัยกรุงศรีอยุธยามีหัวเมืองชั้นตรีเพียง 7 เมืองเท่านั้น คือ เมืองพิชัย เมืองพิจิตร เมืองนครสวรรค์ เมืองพัทลุง เมืองชุมพร เมืองจันทบูร และเมืองไชยา จึงนับว่าในสมัยโบราณ พิจิตรเป็นเมืองที่ค่อนข้างจะมีความสำคัญสูง จนตำแหน่งเจ้าเมืองมีการตราไว้ในพระไอยการฯ ซึ่งสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถได้ทรงตราไว้
ในสมัยรัตนโกสินทร เมืองพิจิตรเป็นเพียงเมืองขนาดเล็ก แต่ก็ยังมีเจ้าเมืองปกครองดังเช่นเมืองอื่น ๆ เมื่อถึงสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดให้ย้ายเมืองพิจิตรมาตั้งที่บ้านคลองเรียง ซึ่งเป็นคลองขุดใหม่ลัดแม่น้ำน่านที่ตื้นเขิน คลองเรียงจึงกลายเป็นแม่น้ำน่านไป ส่วนบริเวณเมืองพิจิตรเก่ายังปรากฏโบราณสถานอยู่หลายแห่ง ซึ่งมีอายุตั้งแต่สมัยสุโขทัยถึงสมัยอยุธยา

สถานที่ท่องเที่ยวรูปปั้นพญาชาละวัน

ประวัติความเป็นมา

       รูปปั้นพญาชาละวัน เป็นรูปปั้นจระเข้ที่มีความยาวถึง 38 เมตร กว้าง 6 เมตร ปากยาว 4.5 เมตร ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าของบึงสีไฟ มีลักษณะ เด่นและงดงามมาก ภายในตัวจระเข้นี้ยังมีห้องประชุมขนาด 25-30 ที่นั่งอีกด้วย สถานแสดงพันธุ์ปลาเฉลิมพระเกียรติ สร้างขึ้นในบริเวณด้านใน ของบึงสีไฟ ลักษณะอาคารเป็นรูป ดาวเก้าแฉกยื่นลงในบึงสีไฟ ภายในประกอบด้วยตู้แสดงพันธ์ปลาแปลก ๆ มากกว่า 20 ชนิด และมีการสับเปลี่ยนชนิดของปลาเป็นประจำ นอกจากนั้นบริเวณส่วนกลางของอาคารยังทำเป็นช่องสำหรับชมปลา ใน บึงสีไฟซึ่งมีปลาชนิดต่าง ๆ อยู่เป็น จำนวนมากคอยกินอาหารที่นักท่องเที่ยวโปรยให้กินอย่างเพลิดเพลิน ในวันธรรมดาจะเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมเวลา 10.00 น.-18.00 น. วันหยุดราชการ เวลา 10.00 น.-19.00 น. ศูนย์จำหน่ายผลิตภัณฑ์พื้นเมืองจังหวัดพิจิตร ตั้งอยู่บริเวณบึงสีไฟ ศูนย์นี้ได้จัดจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองและของที่ระลึกต่าง ๆที่ชาวบ้านในจังหวัดพิจิตรผลิตขึ้นเอง เช่น เครื่องจักสานจากผักตบชวา ผ้าทอบ้านป่าแดง มะขามแก้วสี่รส ฯลฯ ศูนย์นี้จะเปิดจำหน่ายแก่นักท่องเที่ยวทุกวันเว้นวันจันทร์ โดยจะ เปิดตั้งแต่เวลา 10.00 น.-17.00 น.